ENNL

OT-incidentgeschiedenis · 54 incidenten · 2008 tot 2026

OT-incidentenkaart

Cyberincidenten die operationele technologie raakten, verstoorden of als doelwit hadden, van de eerste Sandworm-jaren tot nu. Kies een werelddeel of een incident op de kaart, of doorzoek de lijst.

Europa: 23 incidenten Azië: 15 incidenten Noord-Amerika: 10 incidenten Zuid-Amerika: 1 incident Afrika: 2 incidenten Oceanië: 3 incidenten
  1. Gqeberha (Port Elizabeth), Zuid-Afrika

    Malware in OT van de luchtverkeersleiding

    De Zuid-Afrikaanse luchtverkeersdienstverlener ATNS onderzocht ransomware-gerelateerde malware in OT-omgevingen voor weerdiensten op de luchthaven van Port Elizabeth en mogelijk andere luchthavens, met aanwijzingen dat data naar het buitenland ging. Er werden geen vluchtverstoringen gemeld.

    • Inbraak of verijdelde aanval
    • Gemeld
    • Transport
    • Afrika
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Onbekend

    Les voor asset owners: Ondersteunende systemen zoals weerdata horen bij veiligheidskritieke operaties. Neem ze mee in OT-monitoring.

    Bronnen:
  2. Minnesota en minstens 11 andere Amerikaanse staten

    PLC-aanvallen op Amerikaanse waterbedrijven

    Aanvallers wijzigden wachtwoorden en IP-instellingen van via internet bereikbare PLC's en HMI's bij ruim 30 waterbedrijven in Minnesota, waardoor monitoring en bediening wegvielen en sommige overgingen op handbediening. Binnen enkele weken meldden waterbedrijven in minstens 12 staten vergelijkbare incidenten; de waterkwaliteit in Minnesota bleef goed.

    • Operationele verstoring
    • Gemeld
    • Water
    • Noord-Amerika
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Vermoedelijk CyberAv3ngers (gelinkt aan Iran), volgens Amerikaanse functionarissen in de media; niet formeel toegeschreven

    Les voor asset owners: Drie jaar na Aliquippa waren blootgestelde PLC's nog steeds de ingang. Haal directe internetblootstelling weg.

    Bronnen:
  3. Verenigd Koninkrijk (locatie niet bekendgemaakt)

    Kleine Britse centrale vier dagen plat

    Volgens de Sunday Telegraph legde een cyberaanval een kleine elektriciteitscentrale vier dagen stil terwijl medewerkers die herstelden. De Britse overheid meldde dat het bredere energiesysteem geen risico liep.

    • Operationele verstoring
    • Gemeld
    • Energie
    • Europa
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Aan Iran gelinkte hackers, volgens persberichten; geen formele toeschrijving

    Les voor asset owners: Kleine opwekkers hangen aan hetzelfde net. Basisbeveiliging geldt ongeacht de omvang.

    Bronnen:
  4. Mackay, Queensland, Australië

    Suikerfabrieken van Mackay Sugar

    Ransomware legde midden in het oogstseizoen de systemen plat die rietaanvoer, oogst en inname bij de fabrieken coördineren. De fabrieken namen geen riet meer aan; één ervan hervatte twee dagen later beperkt en handmatig.

    • Operationele verstoring
    • Voedsel
    • Oceanië
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    The Gentlemen-ransomware (opgeëist)

    Les voor asset owners: Seizoensgebonden bedrijven hebben geen speling. Test de handmatige terugval voordat het seizoen begint.

    Bronnen:
  5. Polen (ruim 30 wind- en zonneparken, een wkk-centrale)

    Destructieve aanval op Poolse energielocaties

    Gecoördineerde aanvallen troffen ruim 30 wind- en zonneparken, een grote wkk-centrale die bijna een half miljoen klanten van warmte voorziet, en een maakbedrijf. Bij de parken beschadigden de aanvallers RTU-firmware en wisten ze HMI's, waardoor de netbeheerder ze niet meer op afstand kon bedienen; de opwek ging door. Bij de wkk-centrale hield EDR de wiper tegen.

    • Procesimpact
    • Energie
    • Europa
    • DynoWiper
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Gelinkt aan Rusland: CERT Polska zag overlap met het cluster Berserk Bear / Static Tundra; ESET schreef het met middelmatige zekerheid toe aan Sandworm

    Les voor asset owners: Verspreide duurzame locaties zijn nu doelwit van destructieve aanvallen. Versterk toegang op afstand en houd herstelimages van firmware voor RTU's en beveiligingsrelais bij de hand.

    Bronnen:
  6. Caracas, Venezuela

    Ransomware bij PDVSA

    Een ransomwareaanval en de opschoning daarna legden de administratieve systemen van het staatsoliebedrijf plat. Een bron binnen het bedrijf zei tegen Reuters dat leveringen stillagen, terwijl PDVSA verklaarde dat productie en export niet waren geraakt.

    • Operationele verstoring
    • Gemeld
    • Olie & gas
    • Zuid-Amerika
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Onbekend; PDVSA gaf buitenlandse belangen de schuld

    Les voor asset owners: Opschonen kan net zo ontwrichtend zijn als de aanval. Bereid een isolatieplan voor dat de operatie laat doordraaien.

    Bronnen:
  7. Japan

    Brouwerijen van Asahi stilgelegd

    Ransomware legde de order- en verzendsystemen van Asahi Group plat, waardoor de brouwerijen in Japan de productie moesten stoppen of verminderen en er tekorten aan bier ontstonden. Bestellingen werden wekenlang handmatig verwerkt.

    • Operationele verstoring
    • Voedsel
    • Azië
    • Qilin
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Qilin-ransomware (opgeëist)

    Les voor asset owners: Productie stopt als orders en logistiek stoppen. Behandel die IT-systemen als onderdeel van de operationele keten.

    Bronnen:
  8. Brussel, Londen Heathrow, Berlijn en andere luchthavens

    Incheck-systemen op Europese luchthavens plat

    Ransomware trof MUSE, het gedeelde incheck- en boardingsysteem van Collins Aerospace. Brussel, Heathrow, Berlijn en andere luchthavens moesten dagenlang handmatig inchecken en Brussels Airport schrapte veel vluchten.

    • Operationele verstoring
    • Transport
    • Europa
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Ransomware, bevestigd door ENISA; geen groep genoemd

    Les voor asset owners: Gedeelde platforms concentreren risico. Breng in kaart welke operationele processen van één leverancier afhangen.

    Bronnen:
  9. Solihull en andere fabrieken, Verenigd Koninkrijk

    Productiestop bij Jaguar Land Rover

    Na een cyberaanval moest JLR zijn systemen uitschakelen en de autoproductie ongeveer vijf weken stilleggen. Het Cyber Monitoring Centre schatte de schade voor de Britse economie op zo'n 1,9 miljard pond, met gevolgen voor meer dan 5.000 organisaties in de keten.

    • Operationele verstoring
    • Maakindustrie
    • Europa
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Scattered Lapsus$ Hunters (opgeëist)

    Les voor asset owners: Just-in-time-ketens vermenigvuldigen de impact van stilstand in één fabriek. Neem leveranciers mee in de continuïteitsplanning.

    Bronnen:
  10. Tczew, Polen

    Waterkrachtcentrale in Tczew

    Hacktivisten publiceerden beelden van toegang tot het besturingssysteem van een kleine waterkrachtcentrale, eerst in mei 2025 en opnieuw in augustus. Poolse analisten concludeerden uit turbinedata dat de tweede inbraak de bedrijfsvoering verstoorde.

    • Procesimpact
    • Gemeld
    • Energie
    • Europa
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Russische hacktivisten (opgeëist, met video)

    Les voor asset owners: Ga er na een eerste inbraak van uit dat de aanvaller terugkomt. Sluit de route af, reset niet alleen het wachtwoord.

    Bronnen:
  11. Bremanger, Noorwegen

    Damafvoer geopend in Bremanger

    Aanvallers kwamen in het besturingssysteem van een dam bij het meer Risevatnet en openden een afvoer, waardoor vier uur lang zo'n 500 liter per seconde wegstroomde voordat het werd opgemerkt. Niemand raakte gewond.

    • Procesimpact
    • Water
    • Europa
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Pro-Russische hackers, volgens de Noorse veiligheidsdienst PST (augustus 2025)

    Les voor asset owners: Vier uur lang niets merken is de eigenlijke bevinding. Alarmeer op onverwachte veranderingen in klep- en schuifstanden.

    Bronnen:
  12. Ellwangen, Duitsland

    Batterijfabrieken van Varta stilgelegd

    Na een cyberaanval moest batterijmaker Varta uit voorzorg zijn IT-systemen uitschakelen, waardoor productie in vijf fabrieken en de administratie wekenlang stillagen.

    • Operationele verstoring
    • Maakindustrie
    • Europa
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Onbekend

    Les voor asset owners: Een stillegging uit voorzorg blijft alleen kort als herstelprocedures voor productiesystemen getest zijn.

    Bronnen:
  13. Muleshoe, Texas, VS

    Overlopende watertank in Muleshoe

    Aanvallers manipuleerden de via internet bereikbare HMI van het waterbedrijf van een kleine stad, waardoor een opslagtank 30 tot 45 minuten overliep tot operators overschakelden op handbediening. Nabijgelegen plaatsen meldden in dezelfde dagen inbraakpogingen.

    • Procesimpact
    • Water
    • Noord-Amerika
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Cyber Army of Russia Reborn (opgeëist); door Mandiant gelinkt aan Sandworm; twee leden gesanctioneerd door het Amerikaanse ministerie van Financiën

    Les voor asset owners: Een HMI op internet is een bedieningspaneel voor iedereen. Zet toegang op afstand achter een VPN met MFA.

    Bronnen:
  14. Lviv, Oekraïne

    FrostyGoop legt verwarming in Lviv plat

    Malware stuurde Modbus TCP-commando's naar regelaars van een gemeentelijk warmtebedrijf, waardoor meer dan 600 flatgebouwen bijna twee dagen zonder verwarming zaten bij temperaturen onder nul. Dragos maakte het in juli 2024 bekend.

    • Procesimpact
    • Energie
    • Europa
    • FrostyGoop
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Onbekend (bekendgemaakt door Dragos)

    Les voor asset owners: Modbus kent geen authenticatie. Stel het niet bloot en filter en monitor welke hosts schrijfcommando's mogen sturen.

    Bronnen:
  15. Erris, County Mayo, Ierland

    Water afgesloten in Erris

    Aanvallers namen een in Israël gemaakte Unitronics-PLC over bij een pompstation van een lokale watervoorziening, waardoor zo'n 180 huishoudens twee dagen zonder water zaten.

    • Operationele verstoring
    • Water
    • Europa
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Pro-Iraanse hacktivisten, passend bij de CyberAv3ngers-campagne

    Les voor asset owners: Kleine beheerders worden door dezelfde massacampagnes geraakt als grote. Basishygiëne sluit de deur grotendeels.

    Bronnen:
  16. Aliquippa, Pennsylvania, VS

    Unitronics-PLC bij waterbedrijf Aliquippa

    De groep nam een via internet bereikbare Unitronics-PLC over bij een drukverhogingsstation en bekladde het scherm. Het station werd handmatig bediend; de watervoorziening kwam niet in gevaar. Dezelfde groep trof Unitronics-PLC's in meerdere landen via het standaardwachtwoord.

    • Operationele verstoring
    • Water
    • Noord-Amerika
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    CyberAv3ngers, door de Amerikaanse overheid gelinkt aan de Iraanse IRGC

    Les voor asset owners: Wijzig standaardwachtwoorden en zet een PLC nooit rechtstreeks op internet.

    Bronnen:
  17. Sydney, Melbourne, Brisbane en Fremantle, Australië

    Havens van DP World Australia

    Door een cyberincident moest DP World Australia zijn systemen van internet loskoppelen, waardoor vrachtwagens ongeveer drie dagen geen containers konden ophalen of afleveren bij vier grote terminals. Er ontstond een achterstand van tienduizenden containers.

    • Operationele verstoring
    • Transport
    • Oceanië
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Onbekend

    Les voor asset owners: Loskoppelen is een valide inperkingsmaatregel; weet vooraf wat dan nog werkt.

    Bronnen:
  18. Nagoya, Japan

    LockBit in de haven van Nagoya

    Ransomware trof het terminalsysteem van Japans drukste vrachthaven, waardoor de containeroverslag ongeveer tweeënhalve dag stillag.

    • Operationele verstoring
    • Transport
    • Azië
    • LockBit
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    LockBit (opgeëist)

    Les voor asset owners: Eén gedeeld terminalsysteem kan een hele haven stilleggen. Ontwerp op redundantie en snel herstel.

    Bronnen:
  19. Guam en de Verenigde Staten

    Voorpositionering door Volt Typhoon

    Microsoft en de Five Eyes-diensten maakten bekend dat Volt Typhoon vitale infrastructuur op Guam en in de VS was binnengedrongen, waaronder communicatie, energie, water en transport. In 2024 concludeerde CISA dat het doel voorpositionering voor verstorende aanvallen was, met toegang die soms minstens vijf jaar duurde.

    • Inbraak of verijdelde aanval
    • Sectoroverstijgend
    • Oceanië
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Volt Typhoon (Chinese staat), volgens de VS en bondgenoten

    Les voor asset owners: Inbraken met living-off-the-land-technieken laten weinig sporen na. Leg normaal gedrag in OT-netwerken vast, zodat afwijkingen opvallen.

    Bronnen:
  20. Denemarken

    22 Deense energiebedrijven binnengedrongen

    Aanvallers misbruikten een kritieke kwetsbaarheid in Zyxel-firewalls om in een gecoördineerde campagne 22 Deense energiebedrijven binnen te dringen. Meerdere bedrijven gingen in eilandbedrijf en verbraken de verbinding met internet. SektorCERT noemde het de grootste aanval op Deense vitale infrastructuur tot dan toe.

    • Inbraak of verijdelde aanval
    • Energie
    • Europa
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Onbekend; SektorCERT zag enkele indicatoren die naar Sandworm wijzen

    Les voor asset owners: Een sector-CERT met sensoren bij de leden zag het patroon snel. Gedeelde monitoring loont voor kleine bedrijven.

    Bronnen:
  21. Oekraïne (locatie niet bekendgemaakt)

    Sandworm schakelt via MicroSCADA

    Met living-off-the-land-technieken gaven de aanvallers via het MicroSCADA-systeem van een onderstation opdrachten om schakelaars te openen, wat een stroomstoring gaf die samenviel met Russische raketaanvallen. Twee dagen later zetten ze een wiper in. Mandiant maakte de zaak in november 2023 bekend.

    • Operationele verstoring
    • Energie
    • Europa
    • CaddyWiper
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Sandworm, volgens Mandiant

    Les voor asset owners: Aanvallers gebruiken steeds vaker de eigen tools van de leverancier. Let op ongebruikelijk gebruik van legitieme engineeringfuncties.

    Bronnen:
  22. Ahvaz, Iran

    Brand bij Khuzestan Steel

    De groep viel drie Iraanse staalbedrijven aan en publiceerde camerabeelden waarop een machine bij Khuzestan Steel gesmolten staal morst en brand veroorzaakt. Volgens de groep werd zorgvuldig gehandeld om geen mensen te raken.

    • Procesimpact
    • Maakindustrie
    • Azië
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Predatory Sparrow (opgeëist)

    Les voor asset owners: Hier komen procesveiligheid en cybersecurity samen. Risicoanalyses (HAZOP, LOPA) moeten ook bewuste manipulatie meenemen.

    Bronnen:
  23. Oekraïne (regionaal energiebedrijf)

    Industroyer2 gestopt voor uitvoering

    Sandworm wilde hoogspanningsstations van een Oekraïens energiebedrijf uitschakelen met Industroyer2, dat IEC 60870-5-104 spreekt, en daarna systemen wissen. CERT-UA en ESET ontdekten en stopten de aanval voordat die werd uitgevoerd.

    • Inbraak of verijdelde aanval
    • Energie
    • Europa
    • Industroyer2
    • CaddyWiper
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Sandworm, volgens CERT-UA en ESET

    Les voor asset owners: Detectie- en responscapaciteit binnen OT kan zelfs een voorbereide statelijke aanval stoppen.

    Bronnen:
  24. Duitsland (Enercon) en elders in Europa

    KA-SAT-storing raakt monitoring van windturbines

    Een uur voor de inval in Oekraïne schakelde een aanval op het KA-SAT-netwerk van Viasat tienduizenden satellietmodems uit. Als nevenschade verloor Enercon de monitoring en bediening op afstand van zo'n 5.800 windturbines (11 GW) in Duitsland; de turbines bleven wel produceren.

    • Operationele verstoring
    • Energie
    • Europa
    • AcidRain
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Rusland, volgens de EU, het VK en de VS

    Les voor asset owners: Weet van welke communicatieverbindingen van derden je OT afhankelijk is (satelliet, mobiel) en plan voor uitval ervan.

    Bronnen:
  25. Hamburg, Duitsland, en de regio Amsterdam-Rotterdam-Antwerpen

    Olieterminals in Duitsland, België en Nederland

    Ransomware trof brandstofleveranciers Oiltanking en Mabanaft in Duitsland en binnen enkele dagen terminalbeheerders SEA-Invest en Evos in België en Nederland. Laden en lossen bij tankterminals liep vertraging op, waardoor binnenvaartschepen in de ARA-regio moesten wachten.

    • Operationele verstoring
    • Olie & gas
    • Europa
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Onbekend; bij Oiltanking werd BlackCat-ransomware gemeld

    Les voor asset owners: Terminalautomatisering en planning zijn over bedrijven heen verweven. Deel indicatoren snel binnen de sector.

    Bronnen:
  26. Iran (landelijk)

    Iraanse tankstations vallen uit

    Een cyberaanval schakelde het systeem voor gesubsidieerde brandstofpassen bij zo'n 4.300 tankstations in heel Iran dagenlang uit, terwijl digitale billboards berichten aan de opperste leider toonden. Een vergelijkbare aanval in december 2023 trof ongeveer 70 procent van de stations.

    • Operationele verstoring
    • Olie & gas
    • Azië
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Predatory Sparrow (opgeëist)

    Les voor asset owners: Centrale betaal- en toewijzingssystemen kunnen verspreide fysieke operaties stilleggen. Plan een noodmodus.

    Bronnen:
  27. Durban en andere havens, Zuid-Afrika

    Haventerminals van Transnet

    Een aanval op het staatslogistiekbedrijf Transnet verstoorde de containerterminalsystemen in Durban, Ngqura, Port Elizabeth en Kaapstad. Transnet riep overmacht uit en werkte ruim een week met handmatige processen.

    • Operationele verstoring
    • Transport
    • Afrika
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Onbekende ransomware-operators

    Les voor asset owners: Terminalsystemen zijn een single point of failure. Oefen handmatige terugvalprocedures.

    Bronnen:
  28. Teheran, Iran

    Wiperaanval op de Iraanse spoorwegen

    Een wiperaanval op de nationale spoorwegen verstoorde de dienstregeling, en vertrekborden vroegen reizigers het kantoor van de opperste leider te bellen. Onderzoekers noemden de wiper Meteor.

    • Operationele verstoring
    • Transport
    • Azië
    • Meteor
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Predatory Sparrow / Indra (opgeëist)

    Les voor asset owners: Reisinformatie en planning horen bij de spoorbedrijfsvoering. Houd daarvan geteste offline back-ups.

    Bronnen:
  29. Greeley, Colorado, VS, plus Canada en Australië

    REvil-ransomware bij JBS

    Ransomware dwong 's werelds grootste vleesverwerker om rundvleesfabrieken in de VS stil te leggen en verstoorde de activiteiten in Canada en Australië. JBS betaalde 11 miljoen dollar losgeld.

    • Operationele verstoring
    • Voedsel
    • Noord-Amerika
    • REvil
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    REvil, volgens de FBI

    Les voor asset owners: Voedselproductie is vitale infrastructuur. Herstelplannen moeten ook fabriekssystemen dekken, niet alleen kantoor-IT.

    Bronnen:
  30. Alpharetta, Georgia, VS

    Colonial Pipeline

    Ransomware trof het IT-netwerk van Colonial Pipeline via een VPN-account zonder meerfactorauthenticatie. Uit voorzorg legde het bedrijf de 8.850 km lange brandstofleiding ongeveer vijf dagen stil, met tekorten aan de Amerikaanse oostkust tot gevolg. OT zelf werd niet versleuteld.

    • Operationele verstoring
    • Olie & gas
    • Noord-Amerika
    • DarkSide
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    DarkSide-ransomwaregroep, volgens de FBI

    Les voor asset owners: Bedrijfsafhankelijkheden zoals facturatie kunnen OT stilleggen die zelf niet geraakt is. Gebruik MFA op elke route voor toegang op afstand.

    Bronnen:
  31. Oldsmar, Florida, VS

    Waterzuivering in Oldsmar

    Volgens de autoriteiten zette iemand via remote-desktopsoftware het setpoint voor natronloog van 100 naar 11.100 ppm, wat een operator direct terugdraaide. In 2023 zei de voormalige stadsmanager dat de FBI concludeerde dat het waarschijnlijk een fout van een medewerker was. Hoe dan ook bleken er een gedeeld wachtwoord, geen firewall en een niet meer ondersteund besturingssysteem te zijn.

    • Procesimpact
    • Betwist
    • Water
    • Noord-Amerika
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Betwist: eerst gemeld als indringer op afstand; de voormalige stadsmanager zei in 2023 dat het waarschijnlijk een fout van een medewerker was

    Les voor asset owners: Remote-accesstools op HMI's en gedeelde inloggegevens zijn hoe dan ook een risico. Log genoeg om een aanval van een vergissing te onderscheiden.

    Bronnen:
  32. Mumbai, India

    Stroomuitval in Mumbai

    Een grote stroomstoring legde urenlang voorstadstreinen en grote delen van de stad stil. Recorded Future meldde later dat de aan China gelinkte groep RedEcho in Indiase netnetwerken zat, maar een verband met deze storing is niet aangetoond.

    • Operationele verstoring
    • Betwist
    • Energie
    • Azië
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Betwist: deelstaatfunctionarissen vermoedden sabotage; de Indiase minister van Energie noemde een menselijke fout

    Les voor asset owners: Voorpositionering is een risico, ook zonder aangetoonde schade. Zoek er actief naar in netwerken van netbeheerders.

    Bronnen:
  33. Tokio, Japan, en fabrieken in het buitenland

    EKANS-ransomware bij Honda

    Ransomware, volgens berichten EKANS, trof het interne netwerk van Honda en legde de productie stil in fabrieken in de VS, Turkije, India en Brazilië. EKANS stopt eerst een lijst ICS-gerelateerde processen, zoals historian- en licentieservices, en versleutelt daarna.

    • Operationele verstoring
    • Maakindustrie
    • Azië
    • EKANS
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Operators van EKANS-ransomware (Snake)

    Les voor asset owners: Fabrieken leunen op centrale IT-diensten. Weet zonder welke diensten je productie niet kan draaien.

    Bronnen:
  34. Bandar Abbas, Iran

    Verstoring in de haven Shahid Rajaee

    Een cyberaanval op de systemen die schepen en vrachtverkeer in de grootste containerhaven van Iran regelen, zorgde dagenlang voor opstoppingen. Berichten koppelden de aanval aan vergelding voor de poging op Israëlische watersystemen twee weken eerder.

    • Operationele verstoring
    • Gemeld
    • Transport
    • Azië
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Israël, volgens functionarissen geciteerd door The Washington Post

    Les voor asset owners: Logistieke systemen horen bij de operationele keten. Een haven staat stil als de planning stilvalt, ook als de kranen het nog doen.

    Bronnen:
  35. Israël

    Poging tot aanpassen van chloor bij Israëlische waterbedrijven

    Aanvallers kwamen in besturingssystemen van meerdere drink- en afvalwaterinstallaties. Volgens media probeerden ze de chloordosering te wijzigen; de Israëlische autoriteiten meldden dat de pogingen zonder gevolgen voor de watervoorziening werden gestopt.

    • Inbraak of verijdelde aanval
    • Water
    • Azië
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Iran, volgens Israëlische en westerse functionarissen in de media

    Les voor asset owners: Begrens setpoints in de controller zelf, zodat een gebruiker op afstand een dosering niet naar een gevaarlijke waarde kan zetten.

    Bronnen:
  36. Verenigde Staten (locatie niet bekendgemaakt)

    Ransomware legt een gaspijpleiding stil

    Ransomware kwam via spearphishing binnen bij een gascompressorstation en verspreidde zich van IT naar OT, waar HMI's, historians en pollingservers werden versleuteld. De beheerder legde het station en door afhankelijkheden de hele pijpleiding ongeveer twee dagen stil. Het noodplan bevatte geen cyberscenario's.

    • Operationele verstoring
    • Olie & gas
    • Noord-Amerika
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Onbekende ransomware-operators

    Les voor asset owners: Neem cyberscenario's op in noodplannen en breng afhankelijkheden tussen IT, OT en locaties in kaart.

    Bronnen:
  37. Kudankulam, India

    Malware bij kerncentrale Kudankulam

    De Indiase kernenergiemaatschappij NPCIL bevestigde dat Dtrack-malware op een pc in het administratieve netwerk van de centrale was gevonden. De besturingssystemen van de centrale waren gescheiden en bleven onaangetast.

    • Inbraak of verijdelde aanval
    • Energie
    • Azië
    • Dtrack
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Lazarus Group (Noord-Korea), volgens beveiligingsonderzoekers

    Les voor asset owners: Scheiding tussen besturingsnetwerken en administratieve IT maakte dit tot een incident zonder gevolgen.

    Bronnen:
  38. Oslo, Noorwegen, en fabrieken wereldwijd

    LockerGoga bij Norsk Hydro

    Ransomware versleutelde wereldwijd de IT-systemen van Norsk Hydro. Meerdere extrusiefabrieken gingen over op handbediening, terwijl de smelterijen doordraaiden. Hydro betaalde niet en kreeg lof voor de open communicatie; de schade liep op tot honderden miljoenen Noorse kronen.

    • Operationele verstoring
    • Maakindustrie
    • Europa
    • LockerGoga
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Operators van LockerGoga-ransomware

    Les voor asset owners: Geoefende handbediening en open crisiscommunicatie hielden het bedrijf draaiende.

    Bronnen:
  39. Utah, VS

    Herstartende firewalls verblinden duurzame-energiebedrijf

    Aanvallers misbruikten een bekende kwetsbaarheid in Cisco-firewalls bij het duurzame-energiebedrijf sPower, waardoor die ongeveer tien uur lang bleven herstarten. De meldkamer verloor telkens enkele minuten het contact met wind- en zonneparken; de opwek ging door. Het was de eerste gemelde cybergebeurtenis die Amerikaanse netoperaties verstoorde.

    • Operationele verstoring
    • Energie
    • Noord-Amerika
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Onbekend

    Les voor asset owners: Grensapparatuur is de voordeur van OT. Patch die als eerste.

    Bronnen:
  40. Hsinchu, Taiwan

    WannaCry-variant legt fabs van TSMC stil

    Een WannaCry-variant kwam de chipfabrieken van TSMC binnen toen een nieuwe machine werd geïnstalleerd zonder malwarescan. Meerdere fabs in Taiwan lagen dagen verstoord en TSMC schatte de schade op ongeveer 3 procent van de kwartaalomzet.

    • Operationele verstoring
    • Maakindustrie
    • Azië
    • WannaCry
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Geen: onbedoelde besmetting

    Les voor asset owners: Nieuwe apparatuur en servicelaptops zijn een aanvalsroute. Scan en zet in quarantaine voordat iets op het productienetwerk komt.

    Bronnen:
  41. Verenigde Staten

    Russische toegang tot Amerikaanse energiecontrolekamers

    DHS en de FBI waarschuwden dat Russische overheidsactoren in netwerken van energie- en andere vitale bedrijven zaten, tot op werkstations in controlekamers, en informatie over ICS verzamelden. Vertrouwde derde partijen en spearphishing waren de belangrijkste ingang.

    • Inbraak of verijdelde aanval
    • Energie
    • Noord-Amerika
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Russische overheid (Dragonfly 2.0), volgens DHS en FBI

    Les voor asset owners: Toegang van leveranciers en integrators is een veelgebruikte route naar OT. Beperk die, log die en beoordeel die.

    Bronnen:
  42. Saoedi-Arabië (petrochemische fabriek)

    TRITON-aanval op een veiligheidssysteem

    Aanvallers kwamen bij het Triconex-veiligheidssysteem (SIS) van een petrochemische fabriek en probeerden de controllers te herprogrammeren. Een fout in hun code bracht de fabriek in een veilige stop, waardoor de inbraak aan het licht kwam. Het was de eerste bekende aanval op een systeem dat mensenlevens moet beschermen.

    • Procesimpact
    • Chemie
    • Azië
    • TRITON
    • TRISIS
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    TEMP.Veles / XENOTIME; gelinkt aan het Russische instituut CNIIHM, in 2020 gesanctioneerd door het Amerikaanse ministerie van Financiën

    Les voor asset owners: Geef het SIS een eigen zone, laat de sleutelschakelaar niet op PROGRAM staan en monitor elke engineeringverbinding ermee.

    Bronnen:
  43. Oekraïne, daarna wereldwijd

    NotPetya

    Via een besmette update van Oekraïense boekhoudsoftware vernietigde NotPetya systemen bij bedrijven over de hele wereld. Containerterminals van Maersk lagen stil, Merck en Mondelez verloren productie en de stralingsmeting bij Tsjernobyl ging over op handmatig.

    • Operationele verstoring
    • Transport
    • Europa
    • NotPetya
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Russisch leger (Sandworm), volgens de VS, het VK en andere landen

    Les voor asset owners: In een plat netwerk bereikt een worm alles. Segmentatie en offline back-ups bepaalden hoe snel bedrijven herstelden.

    Bronnen:
  44. Sandouville, Frankrijk, en fabrieken wereldwijd

    WannaCry legt autofabrieken stil

    De WannaCry-worm verspreidde zich via de SMBv1-kwetsbaarheid EternalBlue naar zo'n 150 landen. Renault en Nissan legden de productie in meerdere fabrieken stil, waaronder Sandouville in Frankrijk en Sunderland in het VK.

    • Operationele verstoring
    • Maakindustrie
    • Europa
    • WannaCry
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Lazarus Group (Noord-Korea), volgens de Amerikaanse en Britse overheid

    Les voor asset owners: Verouderde Windows-systemen in de productie hebben compenserende maatregelen nodig als patchen niet kan. Zet SMBv1 uit, segmenteer en monitor.

    Bronnen:
  45. Kyiv, Oekraïne

    Industroyer bij een onderstation in Kyiv

    Malware die netprotocollen sprak (IEC 60870-5-101 en 104, IEC 61850, OPC DA) opende vermogensschakelaars in een transmissiestation ten noorden van Kyiv, met een storing van ongeveer een uur. Het was de eerste bekende malware die speciaal voor aanvallen op stroomnetten was gebouwd.

    • Operationele verstoring
    • Energie
    • Europa
    • Industroyer
    • CrashOverride
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Sandworm (Russische GRU), volgens de Amerikaanse en Britse overheid

    Les voor asset owners: Industriële protocollen zonder authenticatie accepteren elk commando. Detecteer afwijkende commando's op protocolniveau, niet alleen aan de rand van het netwerk.

    Bronnen:
  46. Lappeenranta, Finland

    Verwarmingsregelingen plat door DDoS

    Een DDoS-aanval trof via internet bereikbare gebouwautomatisering in minstens twee flatgebouwen. De verwarmingsregelingen bleven herstarten en stopten met verwarming en warm water terwijl het buiten vroor.

    • Operationele verstoring
    • Gebouwautomatisering
    • Europa
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Onbekend

    Les voor asset owners: Gebouwautomatisering is OT. Regelaars moeten terugvallen op een veilige stand en mogen niet rechtstreeks vanaf internet bereikbaar zijn.

    Bronnen:
  47. Ivano-Frankivsk en twee andere regio's, Oekraïne

    Stroomstoring in het Oekraïense net

    Aanvallers namen de SCADA-systemen van drie regionale netbeheerders over en schakelden op afstand vermogensschakelaars uit, waardoor zo'n 225.000 klanten urenlang zonder stroom zaten. Ze wisten ook systemen, maakten serieel-naar-ethernetgateways onbruikbaar en bestookten callcenters.

    • Operationele verstoring
    • Energie
    • Europa
    • BlackEnergy 3
    • KillDisk
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Sandworm (Russische GRU), volgens de Amerikaanse en Britse overheid

    Les voor asset owners: De aanvallers gebruikten legitieme remote access en de eigen HMI van de operators. Sterke authenticatie en monitoring van sessies op afstand wegen zwaarder dan malwaresignaturen.

    Bronnen:
  48. Duitsland (locatie niet bekendgemaakt)

    Hoogoven van een Duitse staalfabriek

    Het Duitse BSI meldde dat aanvallers via spearphishing in het kantoornetwerk van een staalfabriek kwamen en van daaruit in het productienetwerk. Besturingscomponenten vielen uit, waardoor een hoogoven niet gecontroleerd kon worden afgeschakeld, met grote schade tot gevolg.

    • Procesimpact
    • Maakindustrie
    • Europa
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Onbekend

    Les voor asset owners: Phishing in IT en dan doorsteken naar OT is de klassieke route. Zonegrenzen en een veilige toestand die standhoudt als besturing uitvalt, beperken de schade.

    Bronnen:
  49. Europa en de VS (leveranciers in België, Duitsland en Zwitserland)

    Havex in software van ICS-leveranciers

    De Dragonfly-groep verving installatiebestanden op de websites van drie ICS-leveranciers, zodat klanten in energie en industrie zelf een remote access trojan installeerden. Een Havex-module zocht naar OPC-servers en bracht zo industriële netwerken in Europa en de VS in kaart.

    • Inbraak of verijdelde aanval
    • Sectoroverstijgend
    • Europa
    • Havex
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Dragonfly / Energetic Bear, gelinkt aan Rusland

    Les voor asset owners: Controleer leveranciersoftware (handtekeningen, hashes) voordat die OT binnenkomt. De toeleveringsketen hoort in je zone- en conduitmodel.

    Bronnen:
  50. Rye Brook, New York, VS

    Bowman Avenue-stuwdam

    Een indringer kwam via een mobiele modem in het SCADA-systeem van een kleine stuwdam en kon waterstanden en de stand van de schuif uitlezen. De schuif was voor onderhoud losgekoppeld en kon dus niet op afstand worden bediend.

    • Inbraak of verijdelde aanval
    • Water
    • Noord-Amerika
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Een Iraanse burger, in 2016 aangeklaagd door het Amerikaanse ministerie van Justitie

    Les voor asset owners: Ook kleine assets zijn verkenningsdoelwit. Houd bij welke controllers via internet of een mobiele verbinding bereikbaar zijn.

    Bronnen:
  51. Dhahran, Saoedi-Arabië

    Shamoon-wiper bij Saudi Aramco

    De Shamoon-wiper wiste zo'n 30.000 werkplekken bij 's werelds grootste oliemaatschappij, waardoor bedrijfsprocessen wekenlang op papier liepen. De productie bleef volgens berichten draaien; het Qatarese RasGas werd enkele dagen later getroffen.

    • Operationele verstoring
    • Olie & gas
    • Azië
    • Shamoon
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Iran volgens Amerikaanse functionarissen; opgeëist door 'Cutting Sword of Justice'

    Les voor asset owners: De scheiding tussen IT en OT hield de olie stromend. Plan hoe de installatie doordraait als het kantoornetwerk wegvalt.

    Bronnen:
  52. Natanz, Iran

    Stuxnet

    Stuxnet werd in juni 2010 ontdekt en herprogrammeerde Siemens S7-controllers in de verrijkingsfabriek in Natanz, zodat centrifuges van toerental wisselden terwijl operators opgenomen normale waarden zagen. Eerdere versies waren al sinds 2007 actief. Het is het eerste bekende cyberwapen dat fysieke schade aanrichtte.

    • Procesimpact
    • Energie
    • Azië
    • Stuxnet
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Breed toegeschreven aan de Verenigde Staten en Israël; nooit officieel bevestigd

    Les voor asset owners: Een air gap is op zichzelf geen maatregel. Verwijderbare media en engineeringwerkstations brachten de aanval binnen, en de HMI toonde vervalste waarden.

    Bronnen:
  53. Refahiye, Turkije

    Explosie in de Bakoe-Tbilisi-Ceyhan-pijpleiding

    Bij een afsluiterstation van de BTC-oliepijpleiding brak kort voor de Russisch-Georgische oorlog een explosie en brand uit. Een rapport uit 2014 stelde dat aanvallers via het netwerk de druk hadden opgevoerd en alarmen onderdrukt, maar technisch bewijs is nooit gepubliceerd en latere analyses betwijfelen de cyberverklaring.

    • Procesimpact
    • Betwist
    • Olie & gas
    • Azië
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Rusland volgens anonieme Amerikaanse bronnen (2014); de PKK eiste de explosie op; Turkije sprak van een technisch defect

    Les voor asset owners: Scheid claims van bewijs. Zonder logging en forensisch onderzoek kan niemand aantonen wat een procesverstoring veroorzaakte.

    Bronnen:
  54. Łódź, Polen

    Trams in Łódź

    Een tiener bouwde een tv-afstandsbediening om waarmee hij de infraroodgestuurde wissels van het trambedrijf kon omzetten. Vier trams ontspoorden en twaalf mensen raakten gewond.

    • Procesimpact
    • Transport
    • Europa
    Toeschrijving, les voor asset owners, bronnen
    Toeschrijving
    Een 14-jarige scholier uit de stad

    Les voor asset owners: Ook besturingskanalen in het veld zonder authenticatie horen bij het aanvalsoppervlak, zelfs zonder netwerkverbinding.

    Bronnen:

Samengesteld door OTASEC uit openbare bronnen. Toeschrijving zoals vermeld door overheden, CERT's of genoemde onderzoekers; stippen voor niet-bekendgemaakte locaties staan in het midden van het land, en stippen die dicht bij elkaar liggen zijn iets uit elkaar gezet zodat elke stip aanklikbaar is.